Osobliwości i atrakcje Bieszczadów

Jacek Łeszega

Potrawy z Jałowego

 

 

Cerkiew greckokatolicka w Moczarach

Dawniej filialna cerkiew greckokatolicka Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Moczarach z 1919 roku. Położona na uboczu, z dala od Wielkiej i Małej Obwodnicy Bieszczadzkiej, przyciąga swoim położeniem i prostotą wykonania.

Bieszczady

 

Ścieżka edukacyjna „Źródełko św. Michała”

Elementem ścieżki edukacyjnej jest źródełko św. Michała z wodą o właściwościach leczniczych.

Bieszczady

 

Stożki

Malowniczo położone Stożki nad Zalewem Solińskim od strony Teleśnicy przykuwają uwagę korzystających z bieszczadzkiego akwenu.

Bieszczady

 

Bieszczadzkie Drezyny Rowerowe

Bieszczadzkie Drezyny Rowerowe stały się wielką atrakcją Bieszczadów. Rekordowa liczba turystów, którzy skorzystali z niej w 2016 i 2017 roku, świadczy o dużej popularności drezyn.

Bieszczady

 

 

Przyjedź w Bieszczady

W południowo – wschodniej części województwa podkarpackiego rozciągają się lesiste i bezludne góry nazywane Bieszczadami. Geograficznie ograniczają się on do najwyższych, południowych pasm, reszta zaś omawianego terenu – część północna wchodzi w skład Gór Sanocko – Turczańskich. Jednak w okresie powojennym zwykło się mianem Bieszczady nazywać wszystko to, co leżało na południe i wschód od podsanockiej stacji kolejowej Zagórz. Tutaj kończyły swój bieg pociągi jadące z całego kraju, tu rozpoczynano wędrówkę przez te owiane tajemniczością i legendami góry. Dlatego też powstało pojęcie turystycznych granic Bieszczadów, tj. od południa i wschodu granica państwowa ze Słowacją i Ukrainą, od zachodu dolina Osławy i Osławicy – innymi słowy linia kolejowa z Zagórza do Łupkowa, zaś od północy Dolina Sanu, Olszanicy i Strwiąża, a zatem linia kolejowa z Zagórza do Ustrzyk Dolnych i Krościenka.

Bieszczady są jedynym skrawkiem Karpat Wschodnich, znajdującym się na terenie naszego kraju. O ich urodzie decydują w największym stopniu połoniny, zaczynające się już na wysokości 1150 m n.p.m., gdzie kończy się piętro regla dolnego. Ze szczytów połonin wystają poszarpane grzebienie skalne tworząc niepowtarzalne widoki. Najwyższym szczytem tych gór jest Tarnica 1346 m n.p.pm. Roztacza się z niej wspaniała panorama na całe polskie, ukraińskie i słowackie Bieszczady, a i dalej na Vyhorlat, Gorgany, Borżawę i inne pasma.

 

Historia Bieszczadów

Poczynając od połonin w kierunku północnym i zachodnim Bieszczady obniżają się, a bezkresny las ogarnia całe ich stoki i szczyty, pozostawiając tylko co pewien czas wspaniałe polany widokowe. Jeszcze w połowie minionego stulecia był to ludny kraj, w dolinach wiły się wioski, a na połoninach pasterze wypasywali bydło. Wieczorami śpiewali, grali na fujarkach i trąbitach, a echo niosło ich głos dolinami, pomiędzy ospałe strzechy chałup.

Niestety, losy nie oszczędziły tej ziemi. W czasie „Wielkiej Wojny”  na wiele miesięcy zamarł tu front austriacko – rosyjski, a przechodzące na przemian wojska pustoszyły wsie i miasteczka. Druga wojna światowa przeszła przez te góry nieco łagodniej, lecz trwała dłużej, a jej skutki pozostawiły trwały ślad na tej ziemi oraz w świadomości mieszkańców. Oto bowiem gdy w Europie świętowano zwycięstwo, tu zaczynała się na dobre krwawa wojna domowa pomiędzy oddziałami Wojska Polskiego, Milicji, UB i NKWD a Ukraińską Powstańczą Armią oraz oddziałami Win i NSZ. Walkom tym towarzyszyły wysiedlenia do Związku Radzieckiego. Finalnym aktem bratobójczych walk była Akcja Wisła, przeprowadzona przez ówczesne władze, która doprowadziła do spustoszenia i wyludnienia tych terenów. Po wojnie napłynęła tu nowa ludność a na bezpańskiej ziemi zaczęły powstawać liczne Państwowe Gospodarstwa Rolne. Po przemianach politycznych 1989 roku zmieniło się również oblicze Bieszczadów. Gospodarstwa państwowe upadły, zaś społeczeństwo musiało rozpocząć żmudny proces dostosowania się do nowej rzeczywistości. W ostatnim dziesięcioleciu powstały liczne pensjonaty, hotele, schroniska, gospodarstwa agroturystyczne, spopularyzował się wypoczynek w siodle, czemu służy szereg nowopowstałych stadnin. Poziom świadczonych usług stoi obecnie na wysokim, a często nawet bardzo wysokim poziomie.

 

Cerkiew greckokatolicka w Ustrzykach Dolnych

Cerkiew parafialna p.w. Zaśnięcia Matki Bożej z 1874 roku. Kiedyś użytkowana jako składnica materiałów budowlanych. Na szczęście ten nieciekawy widok zmienił się w znaczący sposób.

Bieszczady

 

„W górach jest wszystko co kocham………..”

„W górach jest wszystko co kocham i wszystkie wiersze są w bukach

Zawsze kiedy tam wracam biorą mnie klony za buka”

Piękny wiersz Jerzego Harasymowicza umiejscowiony na symbolicznej bramie na Przełęczy Wyżnej.

Bieszczady

 

Przełęcz Wyżna

Pomnik na Przełęczy Wyżnej poświęcony ofiarom gór i ratownikom niosącym im pomoc.

Bieszczady

 

Ruiny Zamku Sobień

Legendarny zamek Sobień służy za kanwę wielu legend. 2 postacie kobiet pojawiają się o umówionych godzinach, nie wchodząc sobie w paradę. Jedna legenda piękniejsza o tym zamku od drugiej.

Bieszczady

 

 

Cerkiew greckokatolicka w Hoszowie

Była cerkiew greckokatolicka, obecnie kościół rzymskokatolicki p. w. św. Bronisławy. Budowę rozpoczęto przed wybuchem II wojny światowej, a ukończono w 1948 roku. To tutaj w okolicach cerkwi kręcono w 1967 roku pasjonujący film „Wilcze Echa”.

Bieszczady

 

 

Dawny cmentarz greckokatolicki w Woli Michowej

Dawny cmentarz greckokatolicki. Miejsce spoczynku mieszkańców różnych narodowości. Wola Michowa była w 18 wieku nawet miastem. Zachował się również cmentarz żydowski.

Bieszczady

 

 

Buczyna krzywulcowa

Karpaty to góry w dużej części porośnięte lasami bukowymi. Regiel dolny Karpat Zachodnich i Wschodnich to siedziba żyznej buczyny karpackiej. W górnej granicy lasu występuje w formie lasów krzywulcowych. Niezwykłe wrażenie robią wtedy, kiedy są zamglone, w deszczu, a także w zimie.

 

 

Cudowne źródełko w Zwierzyniu

W pięknym miejscu nad Sanem, niedaleko elektrowni wodnej, znajduje się źródełko z niezwykłą wodą. Dlaczego ta woda taka smaczna i dająca zdrowie? Może dlatego, że znaleziono tutaj krzyż pochodzący z dalekiej Francji? Jak się tutaj znalazł? Piękną legendę o krzyżu zapisał Oskar Kolberg, dziewiętnastowieczny badacz folkloru.

 

 

Rzeka Strwiąż

Płynie przez Ustrzyki Dolne, a swój bieg zaczyna pod Kamienną Lawortą. Długość na odcinku bieszczadzkim do granicy państwa z Ukrainą to 17 300 m. Należy do zlewiska Morza Czarnego. Ale najpierw wpływa do Dniestru.

 

 

Kamień Orelecki

Pomnik przyrody – skałka, zwana „Oreleckim kamieniem”, która jest wychodną ławicą piaskowca, która ma swoją legendę zw. „Kamienne serce macochy” spisaną przez Oskara Kolberga.

 

 

Wyspa Mała na Zalewie Solińskim

Zalew Soliński odwiedzany przez licznych turystów jest ważnym punktem na mapie Bieszczadów. Wiele tajemnic on skrywa. Jedną z nich jest Wyspa Mała, zwana Zajęczą. Ma też trzecią nazwę, niezwykle osobliwą, regionalną i nieoficjalną – Wyspa Straconych Cnót.

 

 

 

 

Hajstra

Według słownika języka polskiego – gatunek bociana, żyjący z dala od ludzkich osiedli, bocian czarny. Zdjęcie wykonane zostało jednak w pobliżu ludzkich osiedli, w Myczkowcach. Niezależnie od tego bardzo rzadki okaz.

 

 

Cmentarz żydowski w Lesku

Jeden z najstarszych cmentarzy w Polsce. Liczy ponad 2000 stelli nagrobnych. Najstarszy nagrobek pochodzi z I połowy XVI wieku. Kirkut w Lesku jest jednym z najciekawszych zespołów plastyki żydowskiej na terenie Polski południowo – wschodniej, posiadających dużą wartość historyczna i artystyczną.

 

 

Zamek Kmitów w Lesku

Na początku był drewniany dworek, później budowla murowana. Zamek zapisał się szczególnie w historii miasta. Z historią zamku związana jest legenda o Czarnej Damie. Ale niezwykle osobliwa jest historia związana z skórzanym pieniądzem.

 

 

Wodospad Szepit na potoku Hylaty

Dolina potoku Hylaty znajduje się w zagłębieniu ramion Połoniny Wetlińskiej z Jawornikami od zachodu i Dwernika Kamienia od wschodu. W korycie potoku znajduje się wodospad spadający kaskadami z blisko 8 – metrowego progu. Uznany jest za pomnik przyrody nieożywionej i znajduje się na ścieżce przyrodniczo – historycznej „Hylaty”, zarazem będącej elementem Ekomuzeum „W krainie Bojków”.

 

Kategoria: