Osobliwości i atrakcje Ustrzyk Dolnych

Jacek Łeszega

 

Atrakcje Miasta Ustrzyki Dolne

Sanktuarium Matki Bożej Bieszczadzkiej – murowany kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Matki Boskiej na przy ulicy Jasień 6, wybudowany w 1740 r. W ołtarzu głównym obraz Matki Boskiej Bieszczadzkiej.  Telefon: 13 461 13 09.

Murowany, neogotycki kościół parafialny p.w. Matki Bożej Królowej Polski zbudowany
w latach 1909 – 1911. Świątynia znajduje się w sąsiedztwie dworca kolejowego przy ulicy 29 Listopada 24. Telefon: 13 461 19 82.

Kościół p.w. św. Józefa Robotnika przy ulicy Gombrowicza  10. Telefon: 13 461 38 70.

Kościół filialny p.w. Błogosławionej Teresy Ledóchowskiej. Dawna cerkiew greckokatolicka
z 1831 r. znajduje się przy ulicy Strwiążyk.

Murowana cerkiew greckokatolicka p.w. Zaśnięcia Matki Bożej z 1874 r. znajduje się przy ulicy Szkolnej 7. Tel. 503 396 986.

Cmentarz żydowski z prawie 500 nagrobkami – macewami do którego prowadzi czarny szlak spacerowy.

Cmentarz komunalny przy ulicy Sikorskiego oraz przy ulicy Dwernickiego.

Muzeum Przyrodnicze z Ośrodkiem Naukowo – Dydaktycznym Bieszczadzkiego Parku Narodowego, który prowadzi działalność naukową, dydaktyczną oraz muzealną. Znajduje się przy ulicy Bełskiej 7. Telefon: 13 461 10 91.

Muzeum Młynarstwa i Wsi, który prezentuje maszyny i urządzenia do mielenia zboża. Muzeum posiada również eksponaty związane z wsią i rolnictwem. Znajduje się przy ulicy Fabrycznej 12. Telefon:  607 477 110; 13 461 13 12.

Zespół basenów „Delfin” – kryta pływalnia oraz baseny zewnętrzne z kompleksem boisk sportowych przy ulicy Gombrowicza 49. Telefon: 13 461 45 51.

Bieszczadzkie Drezyny Rowerowe: trasa Ustrzyki Dolne – Krościenko – Ustrzyki Dolne (trasa 16 km – całkowity czas przejazdu 2h) oraz trasa Ustrzyki Dolne – Ustjanowa – Ustrzyki Dolne (trasa 16 km – całkowity czas przejazdu 2h). Telefon: 570 770 108.

Park pod Dębami, w którym znajdują się: ścieżki spacerowe wzdłuż rzeki Strwiąż, siłownia, plac zabaw, altanki grillowi i Pumptrack.

Stacja narciarska Laworta z kolejką linową i Bikeparkiem. Tel. 605 691 112.

Stacja narciarska Gromadzyń. Tel. 13 461 14 37.

Pomniki:

 - Żołnierzy WOP poległych w latach 1945 – 47 przy ulicy 29 Listopada, obok dworca PKS/PKP,

- Żołnierzy polskich walczących za ojczyznę przy ulicy Rynek,

- W hołdzie pomordowanym przez hitlerowców w latach okupacji przy ulicy Rynek.

 

Źródła rzeki Strwiąż – rzeka przepływająca przez Ustrzyki Dolne i należąca do zlewiska Morza Czarnego.

Szlaki spacerowe w Ustrzykach Dolnych

Szlak czerwony rozpoczyna się przy dworcu PKP, PKS i prowadzi na szczyt Kamiennej Laworty (769 m.n.p.m.) – do węzła szlaku czerwonego i zielonego. Przechodzi następnie przez Kamienną Lawortę i dociera do źródeł Strwiąża. Kieruje się dalej przez Małego Króla (642 m.n.p.m.) do miasta. Czas przejścia bez odpoczynków 4 – 4,5 godz.

Szlak niebieski rozpoczyna się przy dworcu PKP, PKS i prowadzi w kierunku Brzegów Dolnych, a dalej stromym stokiem Kinia na Orlik (618 m.n.p.m.). Przed szczytem Orlika szlak skręca do Jasienia i prowadzi do szlaku żółtego. Czas przejścia bez odpoczynków – 1,5 godz.

Szlak zielony jest szlakiem łącznikowym pomiędzy Kamienną Lawortę a pasmem Małego Króla. Swój początek ma na Kamiennej Laworcie i prowadzi do ul. Strwiążyk. Następnie stromym podejściem dochodzimy do węzła szlaków na grzbiecie Małego Króla. Czas przejścia bez odpoczynków – 1 godz.

Szlak żółty rozpoczyna się przy dworcu PKP, PKS i prowadzi przez miasto, następnie przechodzi obok stadionu. Wspina się na szczyt Gromadzynia (654 m.n.p.m.). Z pasma Równi szlak skręca w lewo i prowadzi do Jasienia, a dalej przez miasto do dworca PKP, PKS. Czas przejścia bez odpoczynków – 2 godz.

Szlak czarny rozpoczyna się w rynku miasta, prowadzi przez miasto, a następnie przechodzi obok stadionu. Dochodzi do granicy lasu i skręca w prawo. Następnie biegnie przy lesie, by po pewnym czasie skręcić w prawo i dojść do cmentarza żydowskiego. Czas przejścia bez odpoczynków – 30 min.

Atrakcje Gminy Ustrzyki Dolne

Bandrów Narodowy

Kościół w Bandrowie Narodowym – drewniana cerkiew greckokatolicka, zbudowana w 1882 roku, przeniesiona z Jasienia koło Ustrzyk Dolnych  do Bandrowa w 1974 r.

Fundamenty dawnego zboru ewangelickiego z cmentarzem – cmentarz znajduje się ok. 500 metrów od kościeliska.

Brzegi Dolne

Cerkiew w Brzegach Dolnych – dawniej greckokatolicka cerkiew parafialna p.w. Św. Michała Archanioła z 1844 r. Obecnie kościół rzymskokatolicki.

Cmentarz greckokatolicki – kilkadziesiąt zachowanych nagrobków. Usytuowany na wzgórzu obok nowego cmentarza komunalnego.

Zęby smoka - żelbetonowe bryły o kształcie ostrosłupa, używane w czasie II wojny światowej jako bariera przeciwczołgowa. „Zęby” miały 90-120cm wysokości, były ustawiane na wspólnym fundamencie w kilku rzędach.

Minimuzeum - liczy ponad 1000 eksponatów w tym militaria, ikony trofea. Prowadzone przez byłego leśniczego Zbigniewa Kosakiewicza. Tel. 723 418 119.

 

Daszówka

Podmurówka dawnej cerkwi i cmentarz – pozostałość świątyni z 1835 roku, rozebranej w 1956 r., tuż obok cmentarz cerkiewny z kilkoma zachowanymi nagrobkami.

 

Dźwiniacz Dolny

Fortyfikacje ziemne z XVI w. – miejsce po warownym dworze Kmitów, gdzie zachowały się tylko wały o wysokości 2 m i resztki fosy z XVI w. oraz resztki fundamentów. Rozpoznano zarysy głównej siedziby i 4 budynków gospodarczych. Obiekt posiadał fortyfikacje ziemne w kształcie czworoboku oraz z trzech stron fosę. Od strony południowej fosę zastąpił strumyk o nazwie Dźwiniacz. Całość zajmuje powierzchnię 75 x 140 m.

Cerkwisko – miejsce po nieistniejącej cerkwi, zachował się stary drzewostan oraz cmentarz.

Ekomuzeum HOŁE – szlak spacerowy z wieloma atrakcjami liczący 13 km, prowadzący przez Wolę Romanową, Dźwiniacz Dolny, Łodynę i Leszczowate.

Miejsce po byłej granicy między PRL a ZSRR – obok zachowanych wałów obronnych od strony zachodniej przebiegała granica między PRL a ZSRR od 1945 do 1951 r.

 

Hoszowczyk

Cerkiew w Hoszowczyku – dawniej greckokatolicka cerkiew p.w. Narodzenia NMP  zbudowana w 1926 r. Nawiązuje architekturą do cerkwi huculskich. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Przy cerkwi stary cmentarz z kilkoma zachowanymi nagrobkami.

Hoszów

Cerkiew w Hoszowie - dawniej cerkiew greckokatolicka p.w. Św. Mikołaja. Jej budowę rozpoczęto w okresie przedwojennym, a ukończono w 1948 r. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej.

 

Jałowe

Cerkiew w Jałowem – dawniej cerkiew greckokatolicka p.w. św. Mikołaja z 1903 r. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Przy cerkwi cmentarz w wieńcu starodrzewu.

Dawne zabudowania dworskie - fragment muru i prezbiterium zrujnowanej kaplicy dworskiej.

Ekomuzeum Hoszów-Jałowe – ścieżka historyczna „Tropiciele zaginionych śladów” licząca ok. 8 km rozpoczyna się na skrzyżowaniu w Jałowem, a kończy się w Hoszowie.  

 

Jureczkowa

Kościół w Jureczkowej – cerkiew przeniesiona z Nowosielec Kozickich w 1978 r.

Pomnik poległych sowieckich partyzantów z 1944 r. – znajduje się przy rozgałęzieniu szosy w kierunku Arłamowa.

 

Krościenko

Cerkiew w Krościenku – dawniej parafialna cerkiew greckokatolicka p.w. Narodzenia NMP z 1799 r. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Obok cerkwi znajduje się drewniana dzwonnica z XIX w.

Podmurówka dawnego kościoła i kilka krzyży nagrobnych z okresu międzywojennego.

Pomnik z 1930 roku – postawiony z okazji setnej rocznicy wybuchu powstania listopadowego.

Pomnik Nikosa Belojannisa – greckiego komunisty (1915-1952).

Cmentarz grecki – pamiątka po greckich osadnikach, ulokowany przy drodze prowadzącej do przejścia granicznego.

Cerkwisko – miejsce po drugiej cerkwi pośród starych lip – tuż za wiaduktem kolejowym, przy szosie do Przemyśla.

Cmentarz ewangelicki – usytuowany 100  na północ od cerkwiska. Zachował się jeden nagrobek, niewielka ceglana dzwonnica i resztka murowanego ogrodzenia.

Miejsce kaźni Żydów w 1942 r.

 

Leszczowate

Cerkiew w Leszczowatem – dawniej greckokatolicka cerkiew p.w. św. Paraskewii,  wzniesiona ok. 1850 roku. Obecnie kościół rzymskokatolicki.

Stary cmentarz greckokatolicki – ulokowany tuż przy cerkwi, znajdują się tu nagrobki z XIX wieku.

 

Liskowate

Cerkiew w Liskowatem – greckokatolicka cerkiew parafialna p.w. Narodzenia NMP z 1832 r. z murowaną bramą i dzwonnicą. Zabytek jest przykładem architektury bojkowskiej. Obecnie nie użytkowana.

 

Łobozew Górny i Dolny

Dwór z II połowy XIX w. – zbudowany przez rodzinę Leszczyńskich, obecnie mieści się w nim szkoła.

Cerkwisko – miejsce po rozebranej w 1949 roku cerkwi, zachowały się trzy kute, żelazne krzyże z cerkwi i kilka nagrobków. Wokół rosną trzy kilkusetletnie lipy i dąb.

Miejsce pamięci narodowej – upamiętnia śmierć 11 mieszkańców wsi zamordowanych w 1944 r. przez hitlerowców.

Kościół parafialny p.w. Najświętszego Serca Jezusowego - drewniany, wzniesiony w połowie XIX w.

 

Łodyna

Wyciąg Krzesełkowy Laworta – największy w Bieszczadach wyciąg krzesełkowy. Główna trasa posiada homologację FIS, liczy 1250 m długości.

Cerkiew w Łodynie – dawniej greckokatolicka cerkiew filialna p.w. św. Michała Archanioła z 1862 r. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Świątynia znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej.

Kopalnia ropy naftowej – założona w 1860 roku i czynna do dnia dzisiejszego. Jest jednym z elementów na trasie Ekomuzeum „Hołe”.

Murowana kapliczka – na planie ośmioboku, nakryta kopułą.

 

Moczary

Cerkiew w Moczarach – dawniej cerkiew greckokatolicka z 1919 r. p.w. św. Mikołaja. Obecnie kościół rzymskokatolicki.

 

Nowosielce Kozickie

Kościół rzymskokatolicki z barokowym wnętrzem p.w. św. Jerzego ufundowany w 1792 r. Obok drewniana dzwonnica z 1742 r.

Cerkwisko – podmurówka cerkwi przeniesionej do Jureczkowej w 1978 r.

Park podworski – jedyne pozostałości po nieistniejącym już dworze.

Budynki zabytkowe – plebania z końca XIX w., budynek dawnej szkoły powszechnej.

Cmentarz – stary przykościelny cmentarz z nagrobkami miejscowego ziemiaństwa.

 

Ropienka

Kościół w Ropience – rzymskokatolicki kościół p.w. św. Barbary w stylu neogotyckim wybudowany w latach w 1938 - 1939.

Kościół filialny, dawniej drewniana kaplica grobowa z 1893 roku.

Pomnik – usytuowany na skrzyżowaniu dróg, ku czci poległych w czasie walk z UPA.

Zabytkowa kopalnia ropy naftowej – eksploatację ropy naftowej rozpoczęto w 1886 roku. Kopalnia funkcjonuje do dziś.

Wyciąg narciarski – ok. 400 m orczykowy, znajduje się na terenie kopalni ropy naftowej, nie jest sztucznie naśnieżany.

 

Równia

 

Cerkiew w Równi – dawniej greckokatolicka filialna cerkiew p.w. Matki Bożej zbudowana na pocz. XVIII wieku w stylu bojkowskim. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Przy cerkwi kilka nagrobków. Znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej.

 

Serednica

Cerkwisko po byłej cerkwi. Cerkiew została rozebrana i przewieziona do Rozdziela k. Gorlic. Na miejscu pozostał wieniec starych drzew.

 

Stańkowa

Podworskie ruiny i park – pozostałości po dworze rozebranym po II wojnie światowej.

Cerkwisko – miejsce po starej cerkwi greckokatolickiej z 1888 roku rozebranej w latach pięćdziesiątych XX wieku.

Cmentarz – stary cmentarz greckokatolicki, z zachowanymi krzyżami z dawnej cerkwi.

 

Stebnik

Otoczony starodrzewem stary cmentarz greckokatolicki z kilkoma nagrobkami.

 

Trójca

Murowana kapliczka z XIX wieku.

 

Ustjanowa

Cerkiew w Ustjanowej – dawniej parafialna cerkiew greckokatolicka p.w. św. Paraskewii z 1792 roku. Przy cerkwi cmentarz z zachowanym jednym nagrobkiem i kaplicą grobową. Tuż obok znajduje się murowana, neogotycka kaplica grobowa Szemelowskich, zbudowana na pocz. XX w.

Pomnik Lotników – wzniesiony w 1969 roku ku pamięci uczniów Szkoły Szybowcowej, którzy zginęli podczas II wojny światowej.

Trasy na Żukowie – znajdują się tu szlaki spacerowe, nordic walking oraz trasy do narciarstwa biegowego. Rozpoczyna się tutaj Ścieżka historyczno-przyrodnicza Żukowem do krainy Lipeckiej.

 

Wojtkowa

Cerkiew w Wojtkowej – dawniej cerkiew greckokatolicka p.w. Narodzenia NMP z 1910 r. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej.

Kapliczka Matki Boskiej – murowana kapliczka z XVIII/XIX wieku

 

Zawadka

Cerkwisko – miejsce po rozebranej ok. 1951 roku cerkwi z 1866 r., z której pozostała zabytkowa chrzcielnica.

Cmentarz – stary cmentarz greckokatolicki m.in. z zachowanym nagrobkiem wykonanym w całości z piaskowca, który ma rzadki kształt wnękowej kapliczki osadzonej na słupie.

 

Rezerwaty i szlaki

Rezerwat leśny Chwaniów – pow. 354,47 ha, rezerwat obejmuje północno-wschodnie stoki pasma Chwaniowa, będącego najbardziej wysuniętym na północ fragmentem Polskich Karpat Wschodnich, charakteryzuje się buczyną karpacką,

Rezerwat na Opalonym - pow. 216,54 ha, obszar puszczy karpackiej, naturalne zbiorowisko buczyny karpackiej, położony w Paśmie Braniowa.

Rezerwat na Oratyku - pow. 233,15 ha. położony jest na górze Oratyk, fragment puszczańskiego lasu z zespołem buczyny karpackiej.

Rezerwat florystyczny „Cisy w Serednicy” – pow. 14,48 ha znajduje się na terenie administrowanym przez Nadleśnictwo Ustrzyki Dolne, Leśnictwo Serednica położonym w gminie Olszanica. Obejmuje północno – wschodni stok pasma Ostrego Działu wchodzącego w skład Gór Sanocko – Turczańskich. Przedmiotem ochrony

Szlak niebieski turystyczny przebiega na terenie gminy Ustrzyki Dolne na odcinku: Arłamów – Braniów – Jureczkowa – Truszówka – Brańcowa – Mosty – Dźwiniacz Dolny – Kamienna Laworta – Ustrzyki Dolne – Gromadzyń – Równia – Żuków – Daszówka – Teleśnica Oszwarowa – Łabiska

Szlaki konne „Bieszczadzki Trakt’, które znajdują się na terenie 3 gmin bieszczadzkich, w tym gminy Ustrzyki Dolne.

Trasy do narciarstwa biegowego oraz nordic walking na stokach Żukowa.

Trasy rowerowe.

Kategoria: